Jakobus 4

Dan iets voor u die zegt: ‘Vandaag of morgen gaan wij naar die en die stad.
Daar blijven we een jaar, we zullen er handeldrijven en geld verdienen.’ (…)
U zou moeten zeggen: ‘Als de Heer het wil, zijn we dan in leven en zullen we dit of dat doen.’ Maar u slaat een hoge toon aan en bent daar nog trots op ook. Dat soort trots is volkomen ongepast.

Het gevolg

Het gevolg is, dat geen christen meer over de toekomst durft te spreken, zonder hier minstens één vroom voorbehoud bij te vermelden. Het zogenoemde Jakobitische voorbehoud.

Dubbelop

Vaak gebeurt dit dan ook nog (drie-)dubbelop.
In de meest extreme gevallen kom je ze als volgt tegen:
“Deo volente hopen wij zo de HEERE wil op 26 September 2012 elkaar het ja-woord te geven, … , …”
Welgeteld 3 Jakobitische voorbehouden in één zin.

Hypocriet

Daarbij denken we al te snel, dat ‘t wel goed is, als we er maar “DV” voorzetten. Terwijl het er bij Jakobus misschien juist wel om ging, wat we vóór die “Deo Volente” zouden zeggen! In zijn voorbeeld staat niet voor niets een koopman centraal, die een lange-termijnplan maakt om zijn schaapjes door middel van handeldrijven op het droge te krijgen. Zou díe houding Jakobus niet het meest gestoord hebben?

De bedoeling: afhankelijkheid

Waar Jakobus zijn lezers toe wil aanmanen, is een houding van afhankelijkheid. Een mens moet niet denken, zijn toekomst eigenhandig veilig te kunnen stellen. Een mens bepaalt zijn eigen lot niet, maar is ten diepste afhankelijk. Ook de 21ste-eeuwse, westerse mens met al z’n mogelijkheden en rijkdommen. Dat wil Jakobus benadrukken – niet leven met de touwtjes in eigen handen, maar leven in een verwachtende en/of dankbare afhankelijkheid.

En dat kan best zonder een vroom en soms al te bijgelovig gebruik van het stopwoordje “DV”.

• Jakobus 4:13-16
• http://www.biblija.net/biblija.cgi?m=Jakobus+4%3A13-16&id18=1&l=nl&set=10

Het boek “kruis & halve maan” van Colin Chapman bracht daar verandering in. Deze week besteld en met interesse gelezen.

Het boek is geschreven door een christelijke auteur, en in Nederland van een voorwoord voorzien door stichting “Evangelie en moslims”.

Dat betekent niet, dat “kruis & halve maan” direct een waarschuwende toon aanneemt, die ons bewust wil maken van de dreigende islamisering wereldwijd. Ook wordt ons niet vanaf bladzijde 1 een arsenaal aan bewijsteksten of redeneertrucs tegen moslims gegeven. Chapman zet in op ontmoeting.

En voor die ontmoeting moeten we elkaar proberen te begrijpen. Daartoe ontbreekt veel westerse christenen een stuk basiskennis over de profeet Mohammed, de koran en islamitische geschiedenis.
Zo begint het boek enigszins te onderwijzen en onderscheiden,
waardoor we (zij het op beginnersniveau) onze eerste stapjes zetten in het web van teksten, verhalen, tradities, cultuur, politiek en geschiedenis van de islamitische wereld. Want “de islam” bestaat niet. Net zomin als “het christendom”.

Veel van de problemen en vraagstukken waarvoor de islam zich in haar historie gesteld zag, zijn herkenbaar voor de christen. Denk aan de verhoudingen tussen (staats-)macht en religie. Of geloof en logica. Cultuur, traditie en openbaring. Ook in het monotheïsme van de islam zal menig jood en christen zich kunnen herkennen.

Maar er zijn ook verschillen. Niet in ‘t minst op het vlak van cultuur – de Arabische en Europese cultuur verschillen sterk. Maar ook inhoudelijk leven er veel vooroordelen, onbegrip en misverstanden tussen moslims en christenen. De ene keer is dat jammer en onterecht. De andere keer gaat het om een fundamentele zaak waar compromis voor velen als onmogelijkheid zal gelden.

Zonder dat ik het direct eens ben met elke uitspraak van Colin Chapman (die zich overigens zeer galant opstelt, en vrijwel altijd genuanceerd en evenwichtig overkomt), raad ik dit boek aan voor de christen die zich net als ik nog nooit had gewaagd op dit terrein, en zich toch eens wil oriënteren op (ontmoeting en gesprek met) zijn islamitische medemens, zijn geloof en zijn cultuur.

• Colin Chapman, kruis & halve maan
• http://www.brugzicht.nl/nl/product/9789058811387/kruis-halve-maan.html

Vrijzinnige kerken krimpen en lopen leeg,
en de vereniging zelf is ook al aardig vergrijsd.
Hoe kan dit?
Ik geef verschillende modellen voor een antwoord.
Benieuwd naar andermans meningen.

1. Doel bereikt.
   Er is geen vrijzinnige kerk of vereniging meer nodig,
   want de protestantse christenheid is in zijn geheel
   een stuk naar “links” opgeschoven. Missie geslaagd dus,
   en dat maakt de vereniging nu overbodig.
2. Vrijzinnigheid werkt niet.
   Een vereniging die geen absolute waarheid gelooft,
   is gedoemd uit te sterven. Iedere ketter zijn letter.
   Waarom zou je je dan ergens aansluiten?
   Als je geen verhaal hebt, heb je geen vereniging nodig.
   Fladderen en kleurrijk zijn klinkt mooi, maar kan niet georganiseerd worden in een kerkelijke stroming of stichting.
3. De vorm is verouderd.
   Vrijzinnigheid werkt wel, en is nog springlevend en nodig,
   maar de manier waarop de vrijzinnige vereniging en kerken dit presenteren, is zo ouderwets, dat de jeugd afhaakt.
   Net als met andere kerken en ook politieke partijen;
   de inhoud is nog relevant, maar de vorm 2.0 is nodig.
4. De wereld radicaliseert.
   Ook politiek gaat alles naar de flanken toe.
   Zo ook kerkelijk; men wil alles radicaal.
   Dat zorgt voor een terugloop van de vrijzinnigen.
   Zij worden roependen in de woestijn, terwijl heel het christendom seculariseert of juist radicaliseert. Ze zijn harder nodig dan ooit, maar hun stem wordt steeds minder gehoord.

De vereniging zelf lijkt voor ‘n combinatie van 1 en 3 te gaan.
Wat vinden wij?

• http://www.vrijzinnig.nl
• http://www.vrijzinnig.nl/images/downloads/VVP%20visienota%20Als%20een%20vlinder%20in%20de%20kerk.pdf

Om wie gaat het ?

Maar om welke groep gaat het hier eigenlijk?
Mannen zonder zaadballen danwel geslachtsdeel.
Allereerst dacht ik dit blog “Goed voor mindervaliden?” te noemen, omdat mijn eerste associatie in de richting ging van mannen die bij de geboorte pech hadden gehad, met als gevolg een handicap in de schaamstreek.

Eunuch

Het gaat hier waarschijnlijk echter om eunuchen. Slaven die door hun heer gecastreerd werden, om te voorkomen dat zij zich zouden vergrijpen aan hun meesteres. Zo wist de heer zeker dat zijn kinderen allemaal daadwerkelijk zijn eigen kinderen waren, en niet het gevolg van een affaire van zijn vrouw met haar slaaf.
Een eunuch is dus een man, die slaaf gemaakt én verminkt is.

Niet in de tempel 

En volgens deze wet mag zo’n persoon niet in de tempel dienen.
Dit geldt overigens ook voor bastaards en buitenlanders.
Geen fijn nieuws, voor deze minderheidsgroepen,
die het toch al niet erg makkelijk hebben.
Kennelijk moest de tempel zo’n toonbeeld van perfectie zijn,
van leven-zoals-het-bedoeld-is, dat een verminkte eunuch niet in dat plaatje paste. Een heel rauwe, pijnlijke constatering.

Laatste woord

Je hoeft niet door te bladeren tot het Nieuwe Testament,
om juist overvloedige genade voor deze groepen te vinden.
Jesaja had een ruimere opvatting dan Mozes;
of hij zag verder dan deze tempel – die immers zou vergaan.
We besluiten dus met een mooi citaat uit Jesaja 56.

De vreemdeling die zich met de HEER heeft verbonden, laat hij niet zeggen: ‘De HEER zondert mij zeker af van zijn volk.’

En laat de eunuch niet zeggen:

‘Ik ben maar een dorre boom.’

Want dit zegt de HEER:

De eunuch die mijn sabbat in acht neemt,

die keuzes maakt naar mijn wil,

die vasthoudt aan mijn verbond,

hem geef ik iets beters dan zonen en dochters: een gedenkteken en een naam in mijn tempel en binnen de muren van mijn stad. Ik geef hem een eeuwige naam,

een naam die onvergankelijk is.

Conclusie
Toch nog een plaats in de tempel dus, voor de eunuch die dit wil.
Sterker nog; een gedenkteken en een naam in die tempel.
Mooi nieuws voor de eunuch die dit hoort.
Concreet vindt dit verhaal in Handelingen zijn weerklank:
Filippus en de eunuch!

Daarover vandaag 4 programma’s, die hoog op mijn
“Uitzending Gemist” lijstje staan; kijk ze hieronder terug.

Voetbal en geloof

Hierover schreef ik vorige week al wat blogs.
Gisteren was er een documentaire over: voetballers en hun geloof.
Kijk ‘m hier terug:

Adieu God?

Ook van Adieu God? van Tijs van den Brink zijn 3 nieuwe afleveringen, sinds de laatste blog. Anita Witzier, Erik van Muiswinkel en Sara Kroos.
Die laatste werd vannacht uitgezonden.
Na de serie komt er waarschijnlijk nog een analyse van dit programma op #VreemdGeluid.
In de tussentijd kijk je hier de Adieu God? uitzendingen terug.

Een historisch moment, dus.

In Nederland is het misschien ondenkbaar,
dat dit nooit eerder is gezegd door een Amerikaanse president.
Nederland heeft al vele decennia lang politici rondlopen,
die voor legalisering van het homohuwelijk zijn.
In Amerika is er echter een zeer belangrijke, grote groep (christelijke) stemmers fel tégen same sex marriage.

Obama heeft dus vele stemmers geriskeerd met zijn uitspraak.
Natuurlijk is ook dit een strategische zet van de president;
juist op dit moment zo’n gewichtige uitspraak doen, dat past waarschijnlijk in een plan, om meer liberale kiezers steviger voor zich te winnen.

Hoe dan ook: Obama was de eerste, en ongetwijfeld zullen velen hem volgen. De tijd dat de FBI jaagde op homoseksuelen is definitief voorbij, en voor homo’s in de Verenigde Staten lonken meer vrijheden.

Het plaatje linksboven is een fotoshop, en komt uit een reclamecampagne van een kledingmerk.

• http://www.nrc.nl/nieuws/2012/05/10/kijken-het-interview-waarin-obama-homohuwelijk-steunt-reacties/

Dat is wonderlijk, want dat plaatje hier rechts
stamt van een recente vondst: 1922!

Binnen no-time werd Toetanchamons tombe legendarisch.
Letterlijk en figuurlijk.
Vandaag herdenkt Google de archeoloog die het graf ontdekte:
Howard Carter (9 mei 1874).

Dat de vondst van dit graf tot de verbeelding spreekt,
blijkt maar uit de theorie van de “Vloek van de Farao”.
Binnen afzienbare tijd na de opgraving van Toetanchamons tombe overleden verschillende leden van het archeologisch team, én bekende bezoekers van dit nieuw gevonden graf.

Lord Carnavon, die de ontdekking had gefinancierd,
overleed als gevolg van een muggenbeet – op zijn wang,
precies de plek waar Toetanchamon zelf een litteken had.
Op het moment van overlijden begon Carnavons hond te janken.

Howard Carter overleed zelf ook op niet al te hoge leeftijd.
Ook zijn hond bleef niet buiten schot; het dier stierf tegelijkertijd.

Inscripties werden gevonden in het graf, waarin uitgebreide vloekformuleringen stonden van de farao voor eenieder, die het lef zou hebben zijn graf te schenden.

En zo nog wat meer gevolgen van de vloek van de farao.

Allemaal onzin natuurlijk, maar het zou een mens verrassen hoe veel schrijvers en onderzoekers, serieuze mensen, deze theorie oppikten en aanhingen – misschien nog steeds wel. En dat alles niet in de Middeleeuwen, maar midden in de 20ste eeuw.

Een interessant voorbeeld van hoe snel en hardnekkig mythe en historie door elkaar heen kunnen gaan lopen.

Dat werd deze week toch maar besloten.
Eerst was men van plan, elke geestelijke aldaar een badge met 9 symbolen te geven.

Het plan

Van de 9 grootste religies op aarde zijn geestelijken aanwezig.
Dat plan gaat sowieso door. Zij zijn o.a. voor spirituele begeleiding van de sporters, coaches en wellicht ook fans en personeel.

De badge 

Maar zulke mensen moeten natuurlijk wel herkenbaar zijn.
En voor sommige religies is dat misschien niet zo’n probleem,
vanwege een baard of toga, maar anderen zijn minder evident geestelijk. Vandaar: een badge. En dan is ‘t makkelijk om voor iedere geestelijke dezelfde badge te maken.

Interreligieuze badge

Het prototype van deze badge kreeg 9 symbolen;
voor elk van deze religies 1. Gevolg?
Een imam met ‘n kruisje, een priester met ‘n halve maan…
En daar was niet iedereen blij mee.
Deze badge kwam er niet door.

Conclusie 

Elk religieus symbool is van de badge afgehaald.
Elke religieuze leider draagt nu alsnog één en dezelfde badge,
maar in plaats van tekens staat hier slechts het woord “Faith”.
In de praktijk blijft het m.i. precies hetzelfde:
een badge met religieuze notie, zonder specifieke religieuze kleur.

Rest nog deze vraag: 

Zouden de uitvinders van de Olympische Spelen,
de heidenen, aanbidders van Zeus, Hera en Apollo,
ook tussen die 9 belangrijkste religies genoemd worden?

• http://www.kerknieuws.nl/nieuws.asp?oId=22763
• http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/london-2012/9248071/Religious-symbols-banned-from-London-Olympics-faith-badge.html

Theologie en contrast

Waarom dit jammer is?
Omdat theologie net zo goed van onheilige twee-eenheden leeft,
als van heilige drie-eenheden.
Theologie dankt zéér veel aan paradox en symbiose,
aan begrippenparen die elkaar bijten en omhelzen.

Nacht en Contrastnacht

Theologie hoort zowel in een kribbe als in een paleis.
Zowel de kluizenaar als de Romeinse keizer,
zowel de rijke Arimathea als de (fictieve) bedelaar Lazarus.
Daarom hoort in de Nacht van Theologie niet alleen een duur gala,
maar zeker ook een gratis straatfeest plaats te vinden.
Liefst heel dicht bij elkaar; de gerafelde spijkerbroek en de chique jurk.

Pluriform

Ook omdat het christendom nog nét iets pluriformer is, dan deze “Trouwnacht“.
Ik wil de #NvdT niet 100% eenzijdig noemen; dat zou oneerlijk zijn.
Wel meen ik, dat er meer stijlen en kleuren binnen de theologie zijn.
En die mogen ook hun stem krijgen. Ook dáárvoor is een Contrastnacht.

Conclusie en oproep

De aanleiding voor de Contrastnacht van vorig jaar is nog net zo actueel.
Volgens de berichten was de uitwerking vorig jaar zeer positief.
Prachtige redenen dus, om het te herhalen of zelfs overtreffen.
Wie heeft het lef, de tijd en de inspiratie om de handschoen op te nemen?

Mijn zegen heb je.

• Blogje als ondersteuning van eerder door @JaapMarinus uitgesproken hoop op ‘n Contrastnacht 2012: http://www.staatgeschreven.nl/2012/05/02/doe-mij-weer-de-contrastnacht-nu/
• Maar lees aldaar ook http://www.staatgeschreven.nl/2012/05/05/wanneer-is-een-nacht-een-contrastnacht/
• Tweet mee via #contrastnacht en #NvdT

Chananja komt eraan. Ook een baard en profetenmantel.
Chananja de profeet. Dat hij een valse profeet is, weten we nog niet.
Hij pakt Jeremia’s juk en breekt het in stukken.
“Binnen 2 jaar zijn we bevrijd van Nebukadnezar!”
Jeremia zal gelijk krijgen.
Helaas, zouden we zeggen. Zijn boodschap is niet zo mooi.

Het verschil tussen Chananja en Jeremia is niet:
hoop versus wanhoop.
Niet: optimist versus pessimist.
Niet: vrolijk tegenover chagrijnig,
of evangelisch tegenover wettisch.
Het verschil is: valse hoop tegenover duurzame hoop.

Want dat is wat Jeremia verkondigt.
Bij Jeremia is er óók (of: juist) hoop!
Maar wel een hoop die blijvend en werkelijk moet zijn.

Voordat Israël klaar is voor Gods bevrijding,
moet er kennelijk nog een oorlog komen.
In plaats van een licht voor de wereld is Juda namelijk
maar een corrupt volk; een smet op Gods naam.
Voorbeeld? Zie dit vreselijke verhaal!
In Juda was geen recht en gerechtigheid;
de rijken werden rijker en de armen armer.
Daar moet kennelijk een oorlog overheen…

Vóór Gods lente moet de Babylonische winter komen.
Vóór een nieuw Jeruzalem moet de tempel eerst plat,
en het volk weggevoerd.

Want zachte heelmeesters maken stinkende wonden.
Dat moet Chananja nog leren…

• kort blogje naar aanleiding van vanmorgen gehouden preek over Jeremia 28. Wie ‘t lief vraagt, krijgt ‘m in zijn mailbox.