Love Jesus, hate religion – analyse van analyses

Jefferson Bethke nam een YouTube
filmpje op en scoorde een megahit.
Miljoenen views, dito reacties.

Inmiddels zijn de theologische recensies
ook legio. En die analyseren we hier…

Lawine
Het filmpje verscheen in mijn leven, toen ik het op een ochtend
gedeeld zag worden door een FaceBook contact.
Ik las de titel en klikte niet; leek me een voorspelbaar verhaal.
Het bleek echter een steen in een vijver; nog op dezelfde dag
hadden veel, veel meer contacten het gedeeld.
Het duurde echter nog dagen voordat ik daadwerkelijk klikte.

Failliet
Het stelt het failliet van vele vormen van kerk-zijn aan de kaak.
Tegen hypocrisie, tegen religie-voor-de-vorm,
in zekere zin tegen cultuurchristendom.
En dus aansluitend bij vele anti-religieuze sentimenten
in de (seculiere) maatschappij: ze hebben gefaald.
Maar er is ook goed nieuws: dat wat wij lelijk vinden aan de kerk,
dat zijn nou net géén eigenschappen van Jezus Christus.
Zo kan Jezus overleven, en mag de kerk gerust overlijden.

Mijn eigen kijkervaring
Toen ik het filmpje zag, viel het vlotte me direct op.
Strak gemonteerd, leuke knul, goede sound, vlot verhaal.
Deze jongen heeft goed opgelet tijdens marketinglessen.
De inhoud was conform de titel. Precies wat ik had verwacht.
Zitten heel veel mooie dingen in, absoluut.
Sterker nog; het filmpje bezorgde me soms kippenvel.
En dat gebeurt me niet veel. Maar echt onder de indruk?
Nee, dat was ik niet. Gewoon een mooie poging, ziet er goed uit,
klinkt leuk maar is af en toe wat ongenuanceerd.
Eindoordeel: alleraardigst, sympathiek!

Maar dan de theologen…
Reden voor mij om er nu tóch nog over te bloggen,
zijn de vele analyses en reacties door theologische blogs.
Ik richt me niet op één in het speciaal: heb er diverse gelezen,
zowel in het Nederlands als in het Engels. Allemaal: negatief.
Theologen, wiens vak het soms lijkt te zijn om leven te doden,
zijn er bovenop gedoken. Om hun geliefde religie te verdedigen.
En terecht. Nou ja, terecht… Ze hebben vaak een punt.

Dood analyseren…
Want deze jonge filmmaker vertelt het mooi, maar hij is geen geleerde, noch een filosoof of wetenschapper. Hij nuanceert niet.
Hij chargeert, zet 2000 jaar kerkgeschiedenis aan de kant.
Hij overdrijft, zoals vele gedichten, liedjes en opinies/columns.
Maar de wijze waarop vele blogs hem hebben gefileerd,
door woord-voor-woord een exegese van zijn ‘gedicht’ te maken..
Dat is zeer overdreven, dogmatisch overvragend en apoëtisch. 

Gevoel
Het gedicht van deze Jefferson Bethke communiceert een gevoel.
Dat gevoel blijkt bij velen te leven. En, hoewel onverantwoord onder woorden gezet, en ietsje te glad gebracht: dat gevoel blijft.
Theologen doen er goed aan, dat te appreciëren.
Daarop te focussen, dat te versterken en onderbouwen.
Het kapot analyseren van een gedicht, het rationeel fileren van een niet-geleerde, het systematisch beschouwen van een gevoel,
dat zijn geen zaken waar we verder mee komen.
Dat is goedkoop scoren.

Conclusie
Laten we als theologen kijken hoe we meer onderbouwd,
meer redelijk en misschien zelfs meer traditioneel kunnen bouwen
op het gevoel dat bij velen leeft en dat Jefferson verfilmde.
Is dat niet de oorspronkelijke bedoeling van een theoloog?